Surogaci, reż. Jonathan Mostow - recenzja alternatywna

sci-fi, akcja, USA 2009

Przyznam że jestem typem widza, któremu znajomi mówią: "Nie oglądaj tego, bo się wkurwisz". W tym przypadku postanowiłem jednak zignorować ostrzeżenia i obejrzeć najnowszy film SF z Brucem Willisem, który - tak się zabawnie składa - ma bardzo wiele wspólnego z zamieszczonym u nas jakiś czas temu tekstem. No i się wkurwiłem... Ale po kolei.

Tak się składa, że Darek i ja obejrzeliśmy ten sam film w tym samym czasie z zamiarem napisania recenzji, on jednak nieco mnie w tym uprzedził. Przedstawiam zatem dodatkowe spojrzenie na Surogatów jako swego rodzaju suplement do jego tekstu.

Uwaga: od tego miejsca polecą spojlery. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną utratę przyjemności z oglądania tego jakże zaskakującego dramatu.

O co w tym chodzi? Otóż film Surogaci (chyba Surogaty, państwo tłumacze?) opowiada o społeczeństwie, w którym niemal każda osoba ma przynajmniej jednego surogata, czyli androida, człekokształtną kukłę, nad którą obejmuje kontrolę i której używa zamiast własnego ciała - mogąc doświadczać rzeczywistości za jej pośrednictwem, samemu pozostając w domu. Rzeczone surogaty mają zgodnie z zapewnieniami producenta zapewnić wolność i bezpieczeństwo każdemu, lecz oczywiście każdy raj ma swojego węża - w tym przypadku wadę konstrukcyjną, dzięki której można doprowadzić do śmierci człowieka poprzez specjalny atak na surogata, do którego dany człowiek jest podłączony. Mamy też, rzecz jasna, bohatera - starzejącego się policjanta, który wprawdzie całym sercem stoi po stronie surogatowego postępu, ale i tak dopada go hollywoodzka gorączka przywracania "stanu naturalnego", o którym Darek pisał niedawno na łamach IRSu.

Niestety, mimo momentów pozornego wglądu w życie społeczeństwa tej bliższej przyszłości, nie udaje się nam dowiedzieć o nim niczego ciekawego. Surogaty są, dają określone możliwości (jak bezpieczne uprawianie sportów ekstremalnych czy zastosowania erotyczne), dotykają je zjawiska mody, niektórzy ich nie lubią, ale w jaki właściwie sposób zmieniły one ludzkie życie pomijając oczywisty fakt, że ludzie siedzą w domach - tego się nie dowiadujemy. Dowiadujemy się za to kilku innych interesujących rzeczy, które wymienię poniżej:

* Do laboratorium inżynierskiego wysokiej techniki w największej światowej korporacji może wejść dosłownie każdy, kto przedostanie się do wnętrza budynku - pod warunkiem, że wciśnie przycisk z napisem "Engineering" w windzie. Autor scenariusza nie zdaje sobie chyba sprawy z istnienia takich elementarnych środków jak choćby karty kodowe, które funkcjonują w każdej podrzędnej fabryce. Korporacja od surogatów najwyraźniej budowała swe zabezpieczenia w oparciu o wzorce z serii Star Trek: Voyager.

* FBI nie ma jurysdykcji w enklawie wrogów surogacji, choć teoretycznie ma prawo działać wszędzie w USA (a także de facto poza jego granicami w obu Amerykach, ale już mniejsza), nie mówiąc o np. policji. Jak się okazuje, do enklawy można posłać tylko wojsko - nie istnieje żadna mniejsza siła, którą można byłoby przyłożyć do sporej przecież części miasta. Albo ich zupełnie olewamy, albo puszczamy czołgi - oto opcje stojące przed amerykańską władzą wykonawczą. Brawo!

* Przepalając chip w surogacie, można połączonemu z nim zdalnie delikwentowi usmażyć mózg. Nie pytajcie, jak taką ilość energii można przesłać kanałem komunikacyjnym - toż poczciwe telefony komórkowe musiałyby umożliwiać to samo. Chyba że mózg zostaje usmażony przez samą aparaturę otaczającą pilota surogatu, ale takie rozwiązanie wydaje się... cokolwiek mało sensowne.

* Do eliminacji userów służy specjalna broń EMP, która to właśnie przepala chip i w ten sposób odsyła użytkownika do Wielkiego Matriksa w Niebie. Problem w tym, że widzimy jak bohater odłącza się od swojego surogatu tuż przed trafieniem, po czym znów się do niego podłącza... i wszystko działa. Czyżby chip nie ulegał przepaleniu, gdy łącze jest nieaktywne? A może po prostu chodziło o to, aby móc pokazać chwilę później Willisa w roli Terminatora, ścigającego domniemanego sprawcę przez dzielnice grozy?

* Skoro już mówimy o broni chipobójczej: jak się okazuje, po jej podłączeniu do surogackiej sieci przekaźnikowej (sic!) zniszczeniu ulegną wszystkie surogaty na świecie razem z ich operatorami (sic!!!). Fakt ten da się wytłumaczyć tylko poprzez działanie magii sympatycznej: jeśli jebnięcie jednego surogata zabija, jebnięcie wszystkich surogatów przez sygnał telefoniczny zabije wszystkich podłączonych do nich ludzi...

* Łapanie wkurwionego gliniarza prawą ręką za lewą rękę spowoduje, że cię postrzeli w brzuchala. Nie rób tego.

Można tak ciągnąć, ale czy jest sens? Film jest gorzej niż głupi, bo często przeczy sam sobie, a prawa jakim rządzi się jego świat są tyleż niestałe, co absurdalne (tak samo zresztą motywacje postaci). Film udaje przy tym zajmowanie się doniosłym problemem fantastyki, w rzeczywistości nie mówiąc jednak o nim nic poza tym, że surogacja jest nie tylko niebezpieczna, ale też nienaturalna i zła (po raz kolejny odsyłam do tekstu Darka o fantastyce, która podcina skrzydła). Gdy dodamy do tego złe aktorstwo (np. Radha Mitchell grała trzy różne postacie przejmujące to samo ciało, ale za każdym razem grała identycznie i to niedbale) i nieprzekonujące efekty specjalne (same surogaty!), o konstrukcji świata nie mówiąc, można już tylko zakryć głowę i czekać na nieubłagany finał... który można pokazywać dzieciom jako przykład ułomności współczesnego amerykańskiego SF. Tak, ten w którym nagle i od czapy przywrócony zostaje naturalny porządek, a ludzie znów stają się wolni (co w połączeniu z chaosem zmian zapewne oznacza, że w ciągu następnych tygodni miasta świata spłyną krwią "ocalonych", o czym jednak w filmie się nie mówi).

Apage!