Komputerówki inne niż wszystkie

Ten tekst powstał po tym, jak nawiązałem kontakt z Louvette, która zwróciła moją uwagę na większość omawianych tu tytułów. Louvette prowadzi Altergranie – to jeden z najciekawszych blogów o grach komputerowych w polskiej blogosferze i choć nie ma tam newsów codziennie, to warto pogrzebać w archiwum w oczekiwaniu na nowe wpisy. Dzięki za inspirację i wskazówki!

Sam nie śledzę uważnie rynku gier i sądzę, że jest więcej takich osób, do których wiedza na jego temat dociera tylko przy okazji wielkich kampanii marketingowych. Można wówczas odnieść wrażenie, że świat gier składa się z Mass Effect, Call of Duty, Guitar Hero oraz wyścigów i piłki. To zniechęca do poszukiwań, lecz jeśli jednak poszperać, wymagający odbiorca też znajdzie swoją perełkę w błocie. W tym tekście są opisane tytuły, które:

• nie zawierają przemocy,
• nie wymagają (przesadnej) zręczności ani ogrania,
• wyróżniają się oryginalną, niekiczowatą grafiką,
• muzyką
• i pomysłem.

To gry dość nowe (żadna nie jest starsza niż 3 lata) i możliwe do uruchomienia na zwykłym biurowym komputerze. Nie są niezależne, w sensie: nieznane. Niektórym oddano sprawiedliwość przez recenzje i nagrody (Machinarium), inne mają żelazny elektorat graczy kupujących wszystko z danego studia (Syberia). Trzeba jednak trochę posiedzieć w temacie, by na nie trafić. Lubisz usiąść z książką Zadie Smith albo posłuchać Joy Division, gdy twój facet lub młodszy brat szamocze się przed monitorem, rozwalając wirtualnych Niemców? Ten tekst jest dla ciebie.

Machinarium

Dziwny świat z pogranicza postapokalipsy i kreskówki, kojarzący się trochę kreską i klimatem z Brunonem Schulzem, to sceneria znakomitej czeskiej przygodówki Machinarium. Wygląda na to, że dni ludzi przeminęły. Ich miejsce zajęło społeczeństwo robotów, które poznajemy w czasie wędrówki przez zamkopodobny oniryczny kompleks pnący się w górę plątaniną rur, przejść, schodów, budynków, przemysłowych instalacji i wież. Główny bohater, sympatyczny mały robot, budzi się na złomowisku. Jak tam trafił? Kto go tak urządził? A przede wszystkim, gdzie jest jego robodziewczyna? W swoim queście robot przemierza kilkadziesiąt ręcznie rysowanych plansz przedstawiających zardzewiały, zaułkowy, pełen śrubek, blach i rurek świat robolandu, rozwiązując dość wymagające problemy i grając w minigierki. Znakomitej pomysłowej animacji towarzyszy magnetyczna przestrzenno-ambientowa muzyka, pogłębiająca techniczno-tajemniczo-oniryczne klimaty, a cała przygoda odbywa się w atmosferze dyskretnego humoru inkrustowanego motywem gandzi. Z rzeczy, które mogą zaskoczyć przygodówkarzy, są śmieszne animowane dymki nad głową bohatera, które pojawiają się w chwilach bezczynności i przedstawiają różne dawne epizody z życia jego i jego ukochanej, albo solucja wbudowana w grę: aby zobaczyć rozwiązanie lokacji w postaci komiksowego szkicu, trzeba przejść krótką „ośmiobitową” strzelankę z pająkami. Pozytywna wibracja płynąca z Machinarium i bajkowo-upadkowy klimat każe wołać pod koniec tej zbyt krótkiej gry: Jeszcze! Jeszcze!

Na stronie gry próbka muzy i grafiki, wersja demo, tapety i inne dobra. Cena 20$, można też kupić samą muzykę.

Dni spokojnego grania: 4

Braid

Warkocz można chyba nazwać postplatformówką. Element zręcznościowy, będący istotą tradycyjnych platformówek, w jakie grały nasze babcie, tutaj jest drugorzędny, bowiem każdy level to jedna wielka łamigłówka związana z manipulacjami czasem. Na początku jest prosto: wciśnięcie Shifta sprawia, że wszystko na ekranie (nawet dźwięk) się cofa do chwili zwolnienia klawisza. Nie da się więc na przykład zginąć. Wraz z kolejnymi komnatami przybywa jednak nowych reguł: niektóre obiekty nie podlegają cofaniu albo czas biegnie w przód, gdy bohater idzie w prawo, a w tył, gdy w lewo. Zagadki to nie wszystko: na tle ładnych akwarelowych plansz z akompaniamentem melancholijnej folkującej muzyki rozwija się opowieść o miłości i dojrzewaniu. Metafora cofającego się czasu łączy się z motywem żalu za dawne uczynki: a gdybym mógł cofnąć słowa? Gdybym potrafił jej nie zranić? Gdzie są granice naszych światów i ile możemy od siebie żądać? A wreszcie: czy moja księżniczka rzeczywiście mieszka w tym zamku? W rzeczywistości nie ma tu fabuły w ścisłym sensie tego słowa, a raczej seria trudnych zagadek wymagających naprawdę elastycznego podejścia do najbardziej podstawowych i najgłębiej wpojonych zasad działania świata (przez godzinę po sesji z Braidem ciężko wrócić do rzeczywistości pozbawionej cofania czasu Shiftem) okraszona nostalgiczną atmosferą spod znaku okołotrzydziestkowych dylematów. Niejasny, moim zdaniem przekombinowany finał tej prostej historii trochę rozczarowuje, ale w końcu fabuła jest tu tylko ozdobnikiem.

Na stronie gry filmik z gry i linki do sklepów. Cena 10$.

Dni spokojnego grania: 6

The Path

Mówili, nie schodź ze ścieżki… Cóż, kiedy zielony las tak nęci, a babcia nie zając. The Path mógłbym nazwać horrorem psychoanalitycznym. Siedem dziewczynek – czerwonych kapturków – w różnym wieku kolejno z koszyczkiem w ręku wyrusza na swoją ścieżkę. Każda z nich rozlicza się ze swoją traumą, która objawia się między drzewami mrocznego boru pod postacią ponurego drwala albo spowitego mgłą jeziora. Czy to się dzieje naprawdę? A może tylko odgrywamy, jak cienie z przeszłości, jakieś makabryczne tragedie minionych dni? Trójwymiarowa gra widziana zza pleców dziewczynki płynnie meandruje między dziecięcymi zabawami i piosenkami a światem zbrodni, pedofilstwa i okultyzmu. Zabrudzenia obrazu, rozmycia, półprzejrzyste przebitki, zmiany palety barw i efekty muzyczne zlewają się w ponurą wizję, która rozpędza się powoli jak nocny pociąg z mięsem. I trudno powiedzieć, by w The Path były jakiekolwiek „dobre” rozwiązania – to raczej interaktywna opowieść o dopełnianiu się nieuchronnego przeznaczenia.

Pewną wadą gry jest powtarzalność. Co prawda każda dziewczynka ma inny charakter i inną opowieść, co zachęca do przejścia całej historii (z zaskakującą końcówką), ale brak podręcznej mapki ciemnego lasu kryjącego liczne atrakcje może sprawić, że po paru godzinach gry, gdy wszystkie lokacje zwiedzone, zamiast napawać się grozą, zaczynamy bawić się w gajowego i układać systemy skutecznego przeczesywania terenu. Muzyka wypełniona delikatnym przejrzystym kobiecym wokalem po jakimś czasie zaczyna się wydawać monotonna. Mimo wszystko The Path stanowi bardzo interesujące artystyczne doznanie, interakcję z oniryczną krainą ponurych opowieści.

Na stronie gry opisy, recenzje, obrazki, linki do sklepów i inne dobra. Cena 10$.

Dni spokojnego grania: 5

Syberia 1, Syberia 2, Paradise

Darek: - Zagrałbym w coś, Boguś. Jest jakaś gra na rynku bez strzelania, z ładnymi widokami, klimatem i jeszcze żeby grało się kobietą?
Boguś: - Jasne. Syberia.

Tak wpadłem na trop pierwszego epizodu Syberii wyprodukowanej przez firmę Microids i Benoita Sokala, belgijskiego grafika, komiksiarza, a nawet powieściopisarza. Syberia to pod względem formalnym klasyczna przygodówka o klarownym i prostym interfejsie. Opowiada przygodę Ann Walker, prawniczki z Nowego Jorku, która zostaje wysłana z banalnie prostym zleceniem do górskiej miejscowości Valadilene: ma uporządkować spadkowe papiery pozostawione przez zmarłą dziedziczkę rodowej fortuny, by mogła się dopełnić transakcja przekazania starej fabryki automatycznych zabawek w ręce wielkiego inwestora. Ha. Te najprostsze zadania najczęściej bywają najbardziej paskudne. Dręczona telefonami od szefów, mamy i dupkowatego chłopaka Ann musi wyruszyć w długą podróż przez Sokalową na poły fikcyjną Europę, inkrustowaną sennymi miasteczkami, kompleksami przemysłu i fortyfikacjami zapomnianych wojen. Narracja jest najmocniejszą stroną gry: jakby trochę infantylna, trochę oniryczna, a zarazem rozgrywająca się w klimacie opuszczenia i upadku. Każde odwiedzone miejsce ma swoją świetność dawno za sobą, spotykani osamotnieni ludzie żyją we własnych zamkniętych światach. Wszystko przenika atmosfera tajemniczości i pamięci dawnych czasów zmieszana z wonią rozkładu. Grze towarzyszy przepiękna, spójna grafika, realistyczna, lecz poddająca się poezji opowieści, zdradzając przy tym wielki pociąg twórcy do monumentalnej wczesnomodernistycznej architektury. Tło muzyczne, cóż tu dodać, znakomicie dopełnia rzeczy, wysuwając się na czoło w chwili, gdy diva opery (oczywiście podupadła i zapomniana) wykonuje arię Oczi czjornyje.

Syberię uznaje się za jedną z najlepszych przygodówek wszech czasów. Czemu więc włączyłem ją na listę niszowych gier? Ponieważ przygodówki jako takie same stały się w międzyczasie niszowe.

Syberia 2 podejmuje wątek w miejscu, w którym zawiesza go część pierwsza. Następuje przestawienie zwrotnicy w tej podróży: Sokal wyprowadza nas z opuszczonych miasteczek Europy i zanurza w klimaty upadłych wiosek rodem z Fallouta oraz tribalowe i tundrowe lokacje jak z kursu survivalu. W drugim epizodzie syberyjski pociąg mocno zwalnia, wizja graficzna – choć wciąż znakomita – trochę traci na spójności, a fabuła stawia wyższy próg przyswojenia. Chwilami wzniosłe emocje, zamiast po prostu się pojawiać, są narzucane, a kawałki fabuły popadają w egzaltację. Gorzej też dogadać się ze światem gry, zaufać mu w pełni i zawiesić niewiarę. Wciąż jednak jest to dobra i satysfakcjonująca produkcja i jeśli Sokal liczył na to, że znajdzie mnóstwo odbiorców u graczy zakochanych w jedynce, którzy zdecydowanie odmówią opuszczenia wykreowanego przezeń świata – to miał całkowitą rację.

Po obu syberyjskich przygodach postanowiłem wypróbować inny fragment Sokalowego uniwersum (spójnego między grami, połączonego dyskretnymi wzajemnymi odniesieniami). Fabuła Paradise, zrobiona na podstawie powieści Sokala, ma miejsce w Afryce na tle czarnego snu kolonizatorów o rozpadzie ładu kolonizacyjnego i dochodzeniu do władzy lokalnej demokratycznej geryleski. Śniadoskóra bezimienna bohaterka przylatuje do fikcyjnego księstwa ze Szwajcarii – ale w jakim celu? Powypadkowa amnezja każe jej, cóż, tak, wyruszyć w długą i pełną niebezpieczeństw podróż, w czasie której będzie poszukiwać swojej tożsamości, gdy wokół narasta zbrojna rewolta. Grając, miałem wrażenie, że Paradise powstawał w pośpiechu, na czym kolosalnie ucierpiał klimat. Niby wszystko jest: podróż do jądra ciemności, tajemnice, szpiedzy, dzikie plemiona, partyzanckie spiski, gorączkowy klimat ogarniętego szaleństwem afrykańskiego państewka… A jednocześnie pozostaje wrażenie rozsypania worka wątków, które łączą się z sobą przypadkowo lub pojawiają nie wiadomo po co, nie pozwalając zapomnieć o pytaniu: co ja tu właściwie robię? Pewną satysfakcję daje ostatnie pięć minut: filmik z mrocznym, wstrząsającym zakończeniem… W sumie: gra zmarnowanych szans.

Na stronie gry liczne screeny, opisy, sklep. Cena S1 i 2: po 15 euro każda. S1 jest dostępna w wersji polskiej (w tym głosy aktorów).

Dni spokojnego grania: każda po ok. 10

World of Goo

Grę kupiłem jako dodatek do pisma CD Action w lutym 2010, więc powinna być dostępna za psi grosz na Allegro. To ostatnia pozycja z listy, najbardziej niezobowiązująca i radosna. Wygrzebujemy się z melancholijnych dołków, by trafić do świata glutów: składa się nań kilkadziesiąt plansz, na których trzeba budować wieże, mosty i konstrukcje z elastycznych... istotek o różnych właściwościach, aby dotrzeć do wylotu rury kanalizacyjnej. (WoG w założeniach przypomina nieco nieśmiertelne Lemingi). Chwiejnymi konstrukcjami porusza wiatr, kołyszą się od przemieszczających się po ich ażurowych spojeniach glutów, czyhają na nie zębate koła, przepaści, a przede wszystkim Grawitacja! Długo po seansie w świecie glutów przed zamkniętymi oczami chyboczą się glutowe konstrukcje walczące o stabilność. Gra jest bardzo zabawna, świetnie przetłumaczona i profesjonalnie udźwiękowiona, a to wszystko siłami garstki ludzi z małego studia 2D Boy.

Na stronie gry blog twórców, forum, demo, filmik itd. Cena 20$.

Dni spokojnego grania: 6

Trauma

Na koniec końców projekt w produkcji: polska gra flashowa Trauma. "Combined with the unconventional story, it is aimed to be a compact and deep game for a literate and mature audience" - dla oczytanej i dojrzałej publiczności, więc właśnie dla Was, drogie czytelniczki. Grafika jest oparta o "strójwymiarowane" fotografie, a sterowanie odbywa się za pomocą kreślenia symboli myszą. Cichy smutny głos narratorki ("My first flat... It was a mess... My mess") każe się spodziewać niezwykłych miodności. Zachęcam do obejrzenia filmu na tej stronie, bo i wiele więcej na razie nie ma - może doczekamy się niebawem gotowej wersji - ale i nawet ten film nie jest czymś szeregowym.

Dziękuję za uwagę i zapraszam do zabawy. A jeśli IRS-owy wskaźnik wejść mnie poprze, kiedyś sklecę drugą część tekstu. :)