Perwersyjne uciechy (nie)zwykłych pomagierów

Pewną oczywistością w RPG jest to, że drużyna bohaterów graczy to centralne postacie fabuły. Nic w tym dziwnego, skoro stoi za nimi bóg i stworzyciel, jakim jest MG, oraz jego aniołowie, czyli gracze, a cała reszta to rozmowa przy stole w ciemnym pokoju. Czasem jednak warto pokusić się o eksperyment detronizacji i kazać herosom zstąpić ze swoich cokołów, by stać się Ekipą Drugiego Planu [EDP].

Zamiast głównymi postaciami w grze, bohaterowie mogą stać się kimś, kto zwykle występuje w tle, co wcale nie musi zmniejszyć satysfakcji z gry. W pierwszym planie zagra wówczas NPC lub ich grupa, czyli Drużyna Wykonująca Quest [DWQ], w drugim - pomocnicy, nauczyciele, posiadacze wiedzy czy przedmiotów, których łakną bohaterowie z DWQ. Każdy wie, jak złowieszczo i wieloznacznie może brzmieć wygłoszona (ustami MG) niskim, powolnym tonem wieszczba szamana przeznaczona dla bohaterów graczy, ale czy nigdy nie zastanawialiście się, jak fajnie byłoby ją samemu wygłosić przy ognisku gromadce drżących chojraków, z których każdy udaje, że się nie boi? Prawie każda kampania fantasy zawiera odcinek pt. Zakupy, kiedy bohaterowie buszują wśród straganów z magiczną bronią, opędzając się od niziołków-złodziei. Nie byłoby przyjemnie być tym małomównym mistrzem za ladą, który z założonymi rękami i trawką w ustach, krytycznie oceniając wzrokiem bohatera, szacuje, na ile go stać i czy warto dlań wyciągnąć specjalny miecz spod lady? Albo wcielić się w tego złodziejaszka, który tylko czeka na kolejną grupkę wykonującą quest, bo tacy noszą najwięcej gotówki, a czasem i magiczne pierścienie albo tajne mapy.

Jakie mogą być cechy EDP? Po pierwsze, to zwykle ludzie lokalni. Nie wyróżniają się na kilometr jak typowi bohaterowie na bojowych rumakach +6, tylko robią swoje na swoim terenie. Znają miejsce, obyczaje, język, tajne zejścia do kanałów i obluzowane deski w parkanach. Przede wszystkim są posiadaczami miejscowych opowieści o lokalnym świecie i ludziach (rodzinach, pokoleniach), którzy tam żyją - sami także występują w innych opowieściach. Historia o zdziwaczałym szamanie, któremu trzeba przynieść wór suszonych oślich uszu, żeby pomógł, do tej pory budziła w graczach jednoznaczną reakcję: choroba, skąd tu wziąć ośle uszy. Teraz niech się martwi DWQ, ty, zdziwaczały szamanie, będziesz zrywał boki, obserwując ich zmagania ze swojej chaty na wzgórzu. Ta "wiedza lokalna" wymaga oczywiście od graczy i MG wcześniejszego przygotowania: rozrysowania mapek i poopowiadania i powymyślania sobie - może wspólnie? w końcu to ci z zewnątrz mają rozwiązywać tajemnice - miejscowych historii, legend o topielcach i uroczyskach, mrocznych mordach i cmentarzach. MG może także (na zasadzie "Pytanie do MG: czy wiem to, o co on pyta?") obficie wyposażać graczy w odpowiedzi na pytania DWQ ad hoc w trakcie gry, na bieżąco wymyślając i podając graczom fakty z przeszłości czy cechy lokalsów.

Kilka przykładowych ról EDP (może być ich znacznie więcej, wystarczy sięgnąć po pierwszą z brzegu książkę fantasy):

- Przewodnik/Przewoźnik. Nawet najtwardszy zakapior nie ukatrupi bazyliszka, jeśli nie wie, którędy do jamy i czy można jeść te jagódki, co ich pełno po drodze.

- Mędrzec. Od nobliwego gniewnego maga, przez nawiedzoną dziewczynę i zdziwaczałego szamana, po rozchichotanego staruszka. Małomówny, dobitny, wymagający i obarczony denerwującą manierą niemówienia wszystkiego od razu.

- Rzemieślnik. Robi dobre i przydatne rzeczy, a dobra rzecz w ręku w odpowiedniej chwili to sprawa być albo nie być.

- Szpieg/Złodziej. Zwłaszcza ciężkozbrojne drużyny często zapominają, że wywiad i informacja to podstawa sukcesu.

- Ochroniarz. Po co takim bohaterom ochroniarze? Cóż, każdy kiedyś musi spać. A i konia +6 można wyprowadzić po cichu ze stajni...

- Bard. Jeśli szarpanina nad rzeką ma stać się dla przyszłych pokoleń Bitwą o Most, nie może zabraknąć wierszoklety.

- Służba. Cicha, szybka, sprawna. Ma dostęp do kuchni i łaźni, dużo słyszy. Do poruczeń bardziej i mniej oficjalnych.

- Specjalista. Jedyny w swojej dziedzinie, absolutny mistrz, którego wynajmuje się za fortunę, by wykonał jedną jedyną czynność dla DWQ (otworzył sejf, sprzątnął człowieka z odległości kilometra albo wygrał konkurs gotowania).

- Wróg. Sfrustrowany tym, że kolejne wysyłane fale jego przeszkadzajek, skrytobójców i szpiegów znajdowane są na poboczach i w rynsztokach z wieloma ranami ciętymi, oczekuje ostatecznego starcia z Głównym Dobrym w swoim mrocznym siedliszczu.

Te role mogą oczywiście zadziałać po przeróbce także w światach współczesnych albo futurystycznych. Co więcej, spokojna EDP złożona ze zwyczajnych ludzi po wydarzeniach sesji (zwłaszcza jeśli ich miejsce zamieszkania przestanie nadawać się do zamieszkiwania wskutek pożaru, przebudzenia potwora, zakończonego rzezią pijaństwa DWQ czy innego kataklizmu) sama może wyruszyć na szlak przygody.

Ciekawym motywem dla podkreślenia wiodącej (choć może iluzorycznej) roli DWQ mogą być "filmowe" przerywniki MG, które co jakiś czas ukazują z offu, jakby niezależną kamerą, epickie dokonania bohaterów lub ich dramatyczne porażki z rekwizytami, umiejętnościami czy zaklęciami otrzymanymi od EDP w zasadniczym miejscu ("... laser z wizgiem serwomotorów namierza Dana, lecz on dosłownie w ostatniej chwili wciska na pasku przycisk starożytnego pola siłowego, które od ciebie dostał, i ogniście czerwony promień zatrzymuje się na niewidzialnej sferze"). Wstawki takie są o tyle uzasadnione, że EDP jako lokalsi i tak się wszystkiego dowiedzą. Trzeba pamiętać, że miejscowi szybko przekazują sobie informacje, zwłaszcza na temat tak egzotycznych "turystów" jak przeciętna DWQ - a więc EDP będą zawsze o dwa kroki do przodu z informacjami.

W zasadzie pomysł jest raczej jednorazowy i dla małej grupy graczy, choć można sobie wyobrazić piątkę czy szóstkę drugoplanowych postaci. Może żyją własnym życiem w miasteczku, spotykają się w knajpie czy chodzą do swoich codziennych zajęć, a ciągłe nagabywanie przez DWQ, która stale potrzebuje usługi albo wskazówki, tylko uprzykrza im spokojne życie? Może być też tak, że EDP ma własne cele i udając nieświadomych wieśniaków, manipuluje DWQ przez podkładanie fałszywych tropów czy sprzedawanie spreparowanych map i przedmiotów, które mają doprowadzic DWQ dokładnie tam, gdzie życzy sobie EDP... Bo drugi plan może łatwo zamienić się w pierwszy.